Źródła i literatura o mastyksie z Chios

Autor: Zuzka, specjalistka ds. mastyksu w Masticlife · Zaktualizowano: 15 października 2026

W skrócie: ta strona zbiera źródła informacji z naszych artykułów o mastyksie, w tym wybór opublikowanych badań, z bezpośrednimi linkami. Pokazuje, skąd pochodzą stwierdzenia i jak daleko sięgają.

Jak czytać te źródła

Źródło pokazuje, że coś zostało zbadane, ocenione lub udokumentowane. Nie dowodzi, że suplement diety ma określone działanie. Jedno badanie nie jest dowodem, a ocena regulacyjna ziołowego produktu leczniczego nie jest twierdzeniem o suplemencie diety. Mastyks jest suplementem diety, nie lekiem.

Europejska Agencja Leków

Assessment report on Pistacia lentiscus L., resina (mastic). Europejska Agencja Leków, Komitet ds. Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC), nr EMA/HMPC/46756/2015, z dnia 2 lutego 2016. Raport ocenia żywicę mastyksową jako tradycyjny roślinny produkt leczniczy. Jest to dokument regulacyjny dotyczący leków ziołowych, a nie suplementów diety.

Opublikowane badania nad mastyksem

To wybór opublikowanych badań i przeglądów dotyczących mastyksu (Pistacia lentiscus), z bezpośrednimi linkami. Nie jest to lista kompletna. Umieszczenie badania na liście nie oznacza, że wykazuje ono działanie mastyksu. Wiele badań jest małych, część prowadzono w laboratorium lub na zwierzętach, a wyniki są różne. Jedno badanie nie jest dowodem i potrzebne są dalsze badania.

Przewód pokarmowy

• Huwez FU, Thirlwell D, Cockayne A, Ala’Aldeen DAA. Mastic Gum Kills Helicobacter pylori. The New England Journal of Medicine 1998;339(26):1946. Później opublikowano sprostowanie do tej pozycji.
• Dabos KJ, Sfika E, Vlatta LJ, Giannikopoulos G. The effect of mastic gum on Helicobacter pylori: a randomized pilot study. Phytomedicine 2010. Badanie pilotażowe na 52 pacjentach, 14 dni.
• Dabos KJ, Sfika E, Vlatta LJ, Frantzi D, Amygdalos GI, Giannikopoulos G. Is Chios mastic gum effective in the treatment of functional dyspepsia? A prospective randomised double-blind placebo controlled trial. Journal of Ethnopharmacology 2010. Badanie z grupą placebo na 148 pacjentach, 3 tygodnie.
• Paraschos S, Magiatis P, Mitakou S, et al. In vitro and in vivo activities of Chios mastic gum extracts and constituents against Helicobacter pylori. Antimicrobial Agents and Chemotherapy 2007;51(2):551-559. Badanie laboratoryjne i na myszach.
• Marone P, et al. Bactericidal activity of Pistacia lentiscus mastic gum against Helicobacter pylori. Journal of Chemotherapy 2001;13(6):611-614. Badanie laboratoryjne.
• Kottakis F, Kouzi-Koliakou K, Pendas S, et al. Effects of mastic gum Pistacia lentiscus var. Chia on innate cellular immune effectors. European Journal of Gastroenterology & Hepatology 2009.
• Al-Habbal MJ, et al. A double-blind controlled clinical trial of mastiha and placebo in the treatment of duodenal ulcer. Clinical and Experimental Pharmacology and Physiology 1984.
• Huwez FU, Al-Habbal MJ. Mastiha in treatment of benign gastric ulcer. Gastroenterologia Japonica 1986.
• Kant R, Singh A, Raina R, Dhingra V, Bairwa M, Kanwar V. Real-world safety and effectiveness of Pistacia lentiscus (mastic gum) in patients with diabetic gastroparesis: 24-week interim analysis postintervention. Indian Journal of Pharmacology 2024.

Nieswoiste zapalenia jelit

• Kaliora AC, Stathopoulou MG, Triantafillidis JK, Dedoussis GV, Andrikopoulos NK. Chios mastic treatment of patients with active Crohn’s disease. World Journal of Gastroenterology 2007;13(5):748-753. Badanie pilotażowe na 10 pacjentach, 4 tygodnie, bez grupy placebo.
• Papada E, Forbes A, Amerikanou C, et al. Antioxidative Efficacy of a Pistacia Lentiscus Supplement and Its Effect on the Plasma Amino Acid Profile in Inflammatory Bowel Disease: A Randomised, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients 2018;10(11):1779. Badanie z grupą placebo na 60 pacjentach, 3 miesiące.
• Papada E, Gioxari A, Amerikanou C, et al. Regulation of faecal biomarkers in inflammatory bowel disease patients treated with oral mastiha (Pistacia lentiscus) supplement: A double-blind and placebo-controlled randomised trial. Phytotherapy Research 2019.

Cholesterol, ciśnienie i wątroba

• Triantafyllou A, Chaviaras N, Sergentanis TN, Protopapa E, Tsaknis J. Chios mastic gum modulates serum biochemical parameters in a human population. Journal of Ethnopharmacology 2007. Badanie na 133 osobach.
• Kartalis A, Didagelos M, Georgiadis I, et al. Effects of Chios mastic gum on cholesterol and glucose levels of healthy volunteers: A prospective, randomized, placebo-controlled, pilot study (CHIOS-MASTIHA). European Journal of Preventive Cardiology 2016.
• Gioxari A, Amerikanou C, Valsamidou E, et al. Chios mastiha essential oil exhibits antihypertensive, hypolipidemic and anti-obesity effects in metabolically unhealthy adults, a randomized controlled trial. Pharmacological Research 2023.
• Amerikanou C, Kanoni S, Kaliora AC, et al. Effect of Mastiha supplementation on NAFLD: The MAST4HEALTH Randomised, Controlled Trial. Molecular Nutrition & Food Research 2021.

Jama ustna

• Takahashi K, Fukazawa M, Motohira H, Ochiai K, Nishikawa H, Miyata T. A pilot study on antiplaque effects of mastic chewing gum in the oral cavity. Journal of Periodontology 2003.
• Alexiou A, Mylonopoulou IM, Papageorgiou S, Papaioannou W, Sifakakis I. The effect of Chios mastic toothpaste on halitosis and oral hygiene in orthodontic patients: a randomized clinical trial. Journal of Breath Research 2025.

Przeglądy

• Soulaidopoulos S, Tsiogka A, Chrysohoou C, et al. Overview of Chios Mastic Gum (Pistacia lentiscus) Effects on Human Health. Nutrients 2022;14(3):590. Przegląd stwierdza, że większość dowodów pochodzi z badań na zwierzętach i w laboratorium, a dane u ludzi są ograniczone.
• Alwadi M, Sidhu A, Khaled MB, et al. Mastic (Pistacia lentiscus) gum and oral health: a state-of-the-art review of the literature. Journal of Natural Medicines 2023;77:430-445.
• Traditional uses, phytochemistry and pharmacology of Chios mastic gum (Pistacia lentiscus var. Chia, Anacardiaceae): A review. Journal of Ethnopharmacology 2020;254:112485. Źródło informacji o tradycyjnym stosowaniu od ok. 2500 lat i o ponad 120 zidentyfikowanych związkach.
• Ottria R, Xynomilakis O, Casati S, Abbiati E, Maconi G, Ciuffreda P. Chios Mastic Gum: Chemical Profile and Pharmacological Properties in Inflammatory Bowel Disease: From the Past to the Future. International Journal of Molecular Sciences 2023;24(15):12038. Źródło opisu składu żywicy. Autorzy zaznaczają, że dowody kliniczne są ograniczone.

Inne

• Vojdani A, Vojdani C. Immune reactivities against gums. Alternative Therapies in Health and Medicine 2015.
• Park J, Huh KY, Chung JY, Yu KS. Methodology for Assessing Patient Centricity and Data Integrity in Clinical Trials With Decentralized Elements: A Pilot Trial on Mastic Gum. Clinical and Translational Science 2025.

Pochodzenie i dziedzictwo kulturowe

• Know-how of cultivating mastic on the island of Chios. UNESCO, Reprezentatywna Lista Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości, wpis z 2014 roku.
• Masticha Chiou (Chios Mastix). Chroniona Nazwa Pochodzenia (PDO), dokument wniosku w unijnym rejestrze oznaczeń geograficznych.
• Rozporządzenie Komisji (WE) nr 123/97 z 23 stycznia 1997. W części B wymienia Μαστίχα Χίου (Masticha Chiou), PDO.

Źródła historyczne

Dioscorides, De Materia Medica („O materiałach leczniczych”), I wiek. Tło: Pedanius Dioscorides. Zastosowania historyczne podajemy wyłącznie jako kontekst. Zgodnie z unijnymi przepisami o suplementach diety nie opisujemy ich jako korzyści.

Nazwy i etymologia

• Wiktionary: mastic (etymologia: łac. mastiche, stgr. μαστίχη) oraz Wikipedia: Mastic (plant resin) (m.in. ochrona nazwy PDO, tradycyjne stosowanie od ok. 2500 lat). Źródło pomocnicze, nienaukowe.
• Rekhta Dictionary: mastakii (hindi मस्तकी, urdu مصطکی, pochodzenie arabskie).
• Wikipedia: Tragacanth (gond katira, rodzaj Astragalus).
• Nazwy w innych językach, jako tytuły artykułów Wikipedii o żywicy: niemiecki, francuski, włoski, hiszpański, kataloński, czeski, polski, niderlandzki, rosyjski, arabski, chiński.

Dokumenty firmy

• Oświadczenie o alergenach dla mastyksu z Chios